11 november, 2019

Ikigai: de kunst van jeugdig ouder worden

Op Japanse eiland Okinawa wonen naar verhouding de meeste honderdplussers ter wereld. Volgens deze inwoners heeft iedereen een ikigai: de reden waarom we ’s ochtends opstaan. Een passie, een uniek talent dat zin geeft aan je bestaan. Een stuwende kracht om het beste van jezelf te geven, tot het einde van je leven. Heb jij je ikigai al gevonden? Zo niet, ga dan op zoek, want een ikigai hebben zorgt voor tevredenheid, geluk en betekenis in het leven. Verder zijn er nog een aantal Okinawase geheimen om 100 jaar in topvorm te leven!

Ga niet met pensioen

Ga na je officiële arbeidsleven verder met waardevolle dingen doen. Wie stopt met de dingen doen die hij goed kan of graag doet, raakt de zin van het leven kwijt. In het Japans bestaat er zelfs geen woord voor ‘met pensioen gaan’ zoals wij dat in het Westen kennen.

Hara hachi bu

De lokale bevolking van Okinawa stopt met eten zodra ze voelen dat hun maag voor 80 procent gevuld is. Zo voorkomen ze dat het lichaam wordt uitgeput door een lange digestie. Misschien is dit simpele advies een van de geheimen voor het honderdplus leven, want een lange digestie zorgt voor cellulaire oxidatie (lees: veroudering!). De maaltijden zijn rijk aan antioxidanten en er wordt veel tofu, zoete aardappel, vis (drie keer per week) en groente (300 gram per dag) gegeten.

Sterke banden voor een lang leven

Op Okinawa bestaan er binnen lokale gemeenschappen informele groepen met gemeenschappelijke interesses die elkaar helpen: moais. Leden betalen maandelijks een vastgesteld bedrag voor activiteiten en het geld dat overblijft wordt gespaard en eens in de zoveel tijd uitgekeerd aan één van de leden. Onderdeel zijn van een moai draagt dus bij aan de stabiliteit op emotioneel (én eventueel financieel) gebied. Het gevoel ergens bij te horen en elkaar te steunen geeft zekerheid en draagt bij aan iemands levensverwachting.

Mens sana in corpore sano

Een gezonde geest in een gezond lichaam. Zowel de geest als het lichaam is belangrijk en de gezondheid van de één is gekoppeld aan die van de ander. Een jonge geest die blijft bijleren stimuleert een actieve levensstijl die veroudering zal vertragen. Mentale oefening en hersentraining is belangrijk om de veroudering van neuronen te remmen. Nieuwe situaties aangaan, dagelijks iets nieuws leren, spelletjes doen en bezig zijn met anderen creëert nieuwe verbindingen in je hersenen en houdt ze fit. Langlevende personen met jonge geest hebben bovendien twee doorslaggevende levenshoudingen: een positieve instelling en een grote emotionele expressiviteit.

Moordenaar van een lange levensduur

Veel mensen lijken ouder dan ze zijn. Uit onderzoek is gebleken dat stress daar veel mee van doen heeft, want in tijden van crisis slijt het lichaam veel sneller. In beginsel is stress een nuttige reactie voor een organisme, want die stelt hem in staat om te overleven als het gevaarlijk wordt. Dit alarm zorgt ervoor dat neuronen de hypofyse activeren. Vervolgens komt de bijnier in actie om adrenaline en cortisol te maken. Adrenaline versnelt de hartslag en ademhaling en bereidt spieren voor op actie: het lichaam is klaar om snel te reageren op het gevaar. Cortisol verhoogt het glucosegehalte in het bloed en stimuleert de aanmaak van dopamine, die onze batterij oplaadt om de uitdaging aan te gaan. Langdurige stress tast organen en functies aan: een aanhoudende staat van alertheid maakt neuronen van het geheugen minde alert en remt de afscheiding van bepaalde hormonen. Daarom is het belangrijk om stress voor te zijn en schade te voorkomen. Een lichte mate van stress is goed voor de gezondheid: de meeste honderdplussers hebben een intens leven waarin ze tot op hoge leeftijd doorgewerkt hebben.

Zitten, de vijand van jeugdigheid

Te veel zitten vergroot de eetlust en vermindert de zin om fysieke activiteiten te ondernemen. Daarnaast worden je spieren kleiner en neemt je ademhalingscapaciteit af. Bovendien zorgt de zitcultuur in het Westen voor de verschijning van obesitas en een hoge bloeddruk. Gelukkig is een zittend leven eenvoudig tegen te gaan. Een levensstijl met meer beweging, waardoor we ons vanbinnen en vanbuiten beter voelen, je hoeft het alleen maar te doen. Het gaat niet zozeer alleen om sporten, maar om een dagelijkse routine. Ga wandelen of lopend naar je werk, gebruik je benen i.p.v. de lift of de roltrap, doe mee aan sociale activiteiten, speel met kinderen/huisdieren of ga sporten. Als je aandacht hebt voor je dagelijkse leven, kun je schadelijke routines opsporen en vervangen door positievere gewoonten.

De huid weerspiegelt ouderdom

Verouderen is een natuurlijk proces, dat niet kan worden voorkomen. We kunnen wel de symptomen verzachten, vertragen en daardoor zelfs verjongen. De huis is een van de belangrijkste factoren die iets over de leeftijd van mensen zegt. Ze bedekt namelijk het hele lichaam, plooit zich in gezichtsuitdrukkingen en neemt verschillende tinten en texturen aan. Op latere leeftijd worden lijnen meer zichtbaar en er verschijnen vlekken. Je huid wordt kwetsbaarder voor omgevingsfactoren. Zonlicht is de belangrijkste oorzaak van vroegtijdige veroudering. Onder invloed van de zon voeren melanocyten de pigmentproductie op, verliest het bindweefsel aan stevigheid en verschijnen er eerder lijnen en rimpels. Gebruik daarom een zonnebrandmiddel, drink dagelijks een paar liter water, vermijd heel zout en scherp eten (uitdroging), frons zo min mogelijk, was je huid met zuiver water en zorg voor voldoende slaap!

Wil je meer weten over de ikigai-filosofie? Lees dan het boek van Francesc Miralles en Héctor García. Want alleen wie bezig blijft, wil 100 worden!

Judith, Team YOUR | Physical Coach
#fitforlife

Bekijk overige berichten